Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi
27 maja 2026, 09:04Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.
Jesteśmy bliżej rozwiązania tajemnicy laotańskiej Równiny Dzbanów
20 maja 2026, 14:52Na płaskowyżu Xieng Khouang w północnym Laosie, pośród tropikalnej dżungli, stoją setki ogromnych kamiennych naczyń. To megalityczna Równina Dzbanów, a znajdujące się tutaj „dzbany z równiny" od niemal stu lat intrygują archeologów. Kto je stworzył? Po co? I dlaczego większość z nich jest pusta? Nowe odkrycia ze Stanowiska 75 rzucają wreszcie światło na te pytania.
W Pompejach zidentyfikowano zwłoki lekarza
20 maja 2026, 10:03W Pompejach ponad 60 lat po rozpoczęciu prac archeologicznych w Ogrodzie Uciekinierów, udało się określić zawód jednej z ofiar wybuchu Wezuwiusza. A stało się to możliwe dzięki odkryciu w z roku 1961. Wtedy to podczas prac prowadzonych przez Amadeo Maiuriego na terenie ówczesnej winnicy, znaleziono zachowane w formie odlewów szczątki 14 osób. A przy jednej z nich odkryto płócienną torbę z brązowymi i srebrnymi monetami oraz niewielką skrzynkę.
Zoonoza sprzed 1400 lat. Dziewczynka zmarła na ciężki przypadek różycy
18 maja 2026, 07:54Naukowcy odtworzyli kompletny genom włoskowca różycy (Erysipelothrix rhusiopathiae) z zębów dziecka pochowanego w północnym Kaukazie około 600 roku naszej ery. To pierwsze tak dobrze zachowane dawne DNA tego patogenu. Włoskowiec różycy atakuje głównie świnie, z których może przenosić się na ludzi. W bardzo rzadkich przypadkach może doprowadzić u ludzi do posocznicy, zapalenia wsierdzia lub zaatakować stawy. I właśnie z takim przypadkiem mamy tutaj do czynienia.
Skąd pochodzi Czerwony Kapturek? Jest starszy, niż się wydaje
26 kwietnia 2026, 09:22Korzenie Czerwonego Kapturka sięgają głębiej, niż większość z nas przypuszcza. Powszechnie znana wersja pochodzi od Charlesa Perraulta, który opublikował ją w 1697 roku we Francji – to on nadał dziewczynce charakterystyczny strój. Bracia Grimm wydali swoją wersję ponad sto lat później, prawdopodobnie czerpiąc bezpośrednio z tekstu Perraulta za pośrednictwem wykształconego hugenota.
Już niewielka ilość żywności ultraprzetworzonej ma mierzalny wpływ na mózg
24 kwietnia 2026, 11:05Nawet niewielkie zwiększenie dziennej dawki żywności ultraprzetworznej wiąże się z mierzalnym spadkiem zdolności do koncentracji uwagi. Nawet jeśli poza tym jemy zdrowo. Takie wnioski płyną z badań przeprowadzonych przez naukowców z australijskich Monash University i Deakin University oraz brazylijskiego Universidade de São Paulo. Wykazali oni, że żywność wysokoprzetworzona negatywnie wpływa na mózg, koncentrację i zwiększa ryzyko demencji.
Iliada w mumii. Unikatowe odkrycie z Oksyrynchos
21 kwietnia 2026, 16:57Naukowcy z Oxyrhynchus Archeological Mission oraz Universitat de Barcelona, pracujący pod kierunkiem Maite Mascort i Esther Pons, dokonali unikatowego odkrycia. Na brzuchu mumii z czasów rzymskich sprzed około 1600 lat znaleźli papirus zawierający fragment Iliady. To pierwszy znany przypadek, gdy grecki tekst literacki został celowo użyty podczas procesu mumifikacji.
Polacy zbadali rzymskie nocniki i znaleźli wyjątkowego pasożyta
20 kwietnia 2026, 10:56Zespół badaczy z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Warszawskiego i Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego przebadał osady moczu i kału zachowane na wewnętrznych ściankach rzymskich nocników z II–IV wieku odkrytych podczas wykopalisk w Novae (w pobliżu Swisztow w Bułgarii) oraz Marcianopolis (dziś Dewnja). Naukowcy wzięli pod lupę cztery nocniki: trzy z Novae i jeden z Marcianopolis. Do badań nadawały się trzy z nich, gdyż jeden z nocników z Novae został dokładnie wyczyszczony przez konserwatorów.
Zagadka rozwiązana po 300 latach. Profesor Munro odnalazła londyński dom Shakespeare'a
17 kwietnia 2026, 11:16Profesor Lucy Munro z King's College London rozwiązała zagadkę, która trapiła historyków od XVIII wieku. Uczona dokładnie określiła, gdzie znajdował się londyński dom Williama Shakespeare'a. Okazało się ponadto, że budynek nie był tak skromny, jak dotychczas sądzono.
Archeolodzy sprzed 150 lat nie docenili paleolitycznego wisiorka. A to był błąd
16 kwietnia 2026, 10:53W latach 1865–1880 William Pengelly prowadził wykopaliska w Kent's Cavern, wyznaczając standardy prac archeologicznych. Był jednym z pierwszych, który szczegółowo notował pozycję każdego artefaktu i każdej warstwy, dzięki czemu jego badania do dzisiaj mają wartość naukową. W trakcie tych badań znaleziono wisiorek z zęba. Uznano go za ząb wilka, bobra bądź borsuka, a sam wisiorek nie przyciągnął zbytniej uwagi badaczy. Ostatnio jednak naukowcy ponownie przeanalizowali znaleziska zespołu Pengelly'ego i stwierdzili, że pozornie mało istotny wisiorek to bardzo ważny artefakt. Okazało się bowiem, że został wykonany z zęba foki, co w połączeniu z wiekiem znaleziska przynosi bardzo ważną informację.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
